Stel, je wilt graag een presentatie geven op je werk, maar je bent bang om te falen. Normaal gesproken zou je die angst kunnen proberen te onderdrukken of de presentatie misschien volledig uit de weg gaan. Met Acceptance and Commitment Therapy (ACT) leer je dat angst erbij mag horen, zonder dat het je keuzes bepaalt. Je kunt ondanks die angst tóch doen wat belangrijk voor je is, bijvoorbeeld door goed voorbereid te zijn en het stap voor stap aan te pakken.
ACT-therapie is gebaseerd op het idee dat het leven onvermijdelijk gepaard gaat met moeilijke gedachten en emoties. In plaats van te proberen deze ervaringen te vermijden of te bestrijden, leer je ze met ACT te accepteren en er op een flexibele manier mee om te gaan. Door bewust te kiezen voor acties die in lijn zijn met jouw waarden, kun je meer betekenis en voldoening in je leven ervaren, zelfs wanneer je geconfronteerd wordt met uitdagingen.
Kernprincipes van ACT
Bij Acceptance and Commitment Therapy werk je aan zes belangrijke processen:
1. Acceptatie: ruimte maken voor wat je voelt
Soms heb je lastige gevoelens of gedachten waar je liever van weg zou willen. Dat is heel menselijk. Bij ACT leer je om deze ervaringen toe te laten, zonder ze weg te drukken of te veroordelen. Je hoeft ze niet fijn te vinden, maar wel erkennen dat ze er zijn. Door ruimte te maken voor wat je voelt, ontstaat er vaak juist rust én beweging.
2. Cognitieve defusie: loskomen van beperkende gedachten
Gedachten kunnen krachtig zijn. Ze kunnen je helpen, maar ook in de weg zitten. Tijdens een ACT-behandeling leer je om met wat meer afstand naar je gedachten te kijken. Je hoeft niet alles te geloven wat je denkt. Door gedachten te herkennen als mentale gebeurtenissen en niet als absolute waarheden krijg je meer vrijheid in hoe je ermee omgaat.
3. Mindfulness: aanwezig zijn in het hier en nu
Je aandacht wordt al snel opgeslokt door zorgen over de toekomst of gepieker over het verleden. Mindfulness helpt je om terug te komen in het moment. Door bewuster te ervaren wat je voelt, denkt en doet in het hier en nu, leer je beter voor jezelf te zorgen en keuzes te maken die passen bij wat je nodig hebt.
4. Zelf-als-context: jezelf zien als meer dan je gedachten en gevoelens
Je bent niet je angst. Of je verdriet. Of die ene negatieve gedachte die steeds terugkomt. Je bént degene die al die ervaringen heeft. Bij ACT-therapie oefen je met het innemen van een ruimer perspectief op jezelf, een plek van waaruit je met mildheid en nieuwsgierigheid naar jezelf kunt kijken.
5. Waarden: ontdekken wat er voor jou echt toe doet
Wat vind jij belangrijk in het leven? Waar wil je meer van? ACT helpt je om dit helder te krijgen. Waarden zijn als richtingaanwijzers: ze geven richting aan je keuzes en gedrag. Denk aan dingen als verbinding, eerlijkheid, creativiteit of gezondheid. Als je in lijn met je waarden leeft, ervaar je vaak meer voldoening.
6. Toegewijde actie: stappen zetten in de richting van jouw waarden
Weten wat belangrijk voor je is, is één ding. Er ook naar gaan handelen, is een volgende stap. Samen onderzoeken we hoe je – in kleine of grote stappen – actief kunt bewegen richting een leven dat klopt met jouw waarden. Ook als dat spannend is, of niet meteen vanzelf gaat. Want echte groei begint vaak juist bij ongemak.
Voor wie is ACT-therapie geschikt?
Een ACT-behandeling biedt ondersteuning bij uiteenlopende klachten. Hierbij kun je onder andere denken aan:
Het doel is niet om vervelende gevoelens weg te laten gaan, maar om je te leren ermee om te gaan, zodat ze je minder in de weg zitten in het dagelijks leven. Door te werken aan acceptatie en gericht te handelen naar jouw kernwaarden, ontwikkel je de veerkracht om beter met de ups en downs van het leven om te gaan.
Hoe lang duurt ACT-therapie
Geen enkele ACT-behandeling is hetzelfde. De behandeling wordt namelijk afgestemd op de persoonlijke situatie en klachten van de persoon. ACT heeft daarom ook geen vaste duur. Maar in de meeste gevallen gaat het om 8 tot 16 sessies van 45 minuten tot een uur.
Veelgestelde vragen over de ACT-therapie
Vraag 1: Wat is ACT-therapie? Antwoord: ACT staat voor Acceptance and Commitment Therapy, een therapievorm die helpt om gedachten en gevoelens te accepteren in plaats van te bestrijden.
Vraag 2: Voor wie is ACT geschikt? Antwoord: ACT is geschikt voor mensen die last hebben van angst, depressie, burn-out of perfectionisme en willen leren omgaan met moeilijke emoties.
Vraag 3: Wat leer je met ACT? Antwoord: Je leert meer in het moment leven, waardevolle keuzes maken en flexibel omgaan met tegenslagen.
Voorbeeld uit de praktijk van een ACT-behandeltraject
“Jamal voelt zich al een tijd somber. Hij heeft weinig energie en merkt dat hij steeds meer dingen vermijdt: afspreken met vrienden, sporten, zelfs ogenschijnlijk simpele dingen als boodschappen doen. Hij voelt zich schuldig en denkt vaak: “Ik stel niks voor.”
Met ACT leert Jamal dat het niet nodig is om te wachten tot de somberheid weg is voordat hij weer dingen gaat doen. Hij oefent met het accepteren van zijn gevoelens, zonder zich ertegen te verzetten of erdoor verlamd te raken. Ook leert hij zijn gedachten met wat meer afstand te bekijken, waardoor ze minder bepalend worden.
Samen met zijn psycholoog onderzoekt Jamal wat belangrijk voor hem is. Hij ontdekt dat vriendschap en gezondheid waarden zijn die hij wil nastreven. Ook al voelt hij zich somber, toch besluit hij elke week één vriend te bellen en weer rustig te beginnen met wandelen. Zo zet hij kleine stappen, in de richting van wat voor hem telt.”
ACT bij Psycholoog Nederland
Onze ervaren behandelaren werken samen met jou om jouw persoonlijke groeiproces te ondersteunen. We bieden een veilige en begripvolle omgeving waarin je kunt experimenteren met nieuwe manieren van denken en handelen. Samen verkennen we hoe je obstakels kunt overwinnen en stap voor stap een evenwichtiger en betekenisvoller leven kunt opbouwen.
Ben je benieuwd of ACT iets voor jou kan betekenen? Neem dan gerust contact met ons op voor meer informatie. Onze psychologen in Utrecht staan voor je klaar om samen de weg naar meer balans en welzijn te bewandelen. Onze contactgegevens en het contactformulier vind je onderaan deze pagina.
Neem contact met ons op
Wil je snel geholpen worden? Vul het formulier in of bel ons op 0850645864 om een intake in te plannen. Psycholoog Nederland biedt ook veilige & persoonlijke zorg op afstand.
